Όταν οί κεντρικές εξουσίες είναι πανίσχυρες οί λαοί είναι δεόντως φρόνιμοι καί υπάκουοι.
Έτσι οί υπήκοοι μπορούν απερίσπαστοι νά ασχοληθούν μέ τίς εργασίες τους καί τά αγαπημένα τους ενδιαφέροντα καί μέσα από αυτά νά μορφώνονται κιόλας. Νά παρακολουθήσουν άς πούμε καί νά καταγράψουν στόν εγκέφαλό τους μερικές χιλιάδες μάτς καί νά κριτικάρουν μερικά εκατομμύρια φάσεις. Οί γυναίκες πάλι νά καταπιαστούν μέ τίς δουλειές τους καί νά αφομοιώσουν από τά τηλεοπτικά σίριαλ όλα τά κόλπα καί τά γυμνάσια πού κάνει τό κορίτσι στόν αγαπημένο της γιά νά τόν εκπαιδεύσει καί νά τόν ντρεσάρει.
Έν ή περιπτώσει αδυνατίσει ή κεντρική εξουσία, υπάρχουν πάντα άνθρωποι έτοιμοι νά επέμβουν. Όπως στίς περιπτώσεις τής Γαλλικής καί Ρωσικής επαναστάσεως, οί οργανωμένοι αστοί αμέσως ανέλαβαν δράση χρησιμοποιώντας βέβαια καί τούς δυσαρεστημένους πού συνήθως περιορίζονται σέ κάποια ψίχουλα καί στήν ικανοποίηση τού φθόνου τους γιά τά παθήματα τών πρώην εξουσιαστών ανωτέρων τους καί αφεντικών τους. Έως ότου εδραιωθεί ή νέα εξουσία καί τούς παραλάβει μέ τήν σειρά της.
Οί λαοί δέν γνωρίζουν, δέν μπορούν καί δέν πρέπει καί γι'αυτό καλώς βρίσκονται μακράν τής εξουσίας, μέ μοναδικό τό δικαίωμα τής ψήφου, δηλαδή νά επανεγκρίνουν σέ τακτά χρονικά διαστήματα τήν υπάρχουσα εξουσία ή οποία είναι μόνιμη μέ κάποιες μετακινήσεις σέ πρόσωπα, απλώς γιά νά σπάει ή ρουτίνα.
Τό καλό τού αστικού πολιτικού συστήματος είναι ότι, θεωρητικά τουλάχιστον, δίνεται ή δυνατότης στόν οποιονδήποτε επιθυμεί νά συμμετάσχει. Άν τώρα οί συγκυρίες τού τό επιτρέψουν καί βρεθεί στό σωστό μέρος τήν κατάλληλη στιγμή, εάν κάνει αυτά πού πρέπει καί φυσικά εάν είναι μέλος κάποιας πολιτικής οικογενείας τότε έχει πολλές ελπίδες νά προκόψει.
Άν πάλι γιά κακή του τύχη δέν διαθέτει τίποτε από τά ανωτέρω καί τά πράγματα τού έχουν πάει άσχημα, τότε οί βολεμένοι τού συστήματος γνωστοί καί φίλοι, μιλούν όλο ικανοποίηση γιά τόν εαυτόν τους καί τόν ακούν μέ συγκατάβαση καί προσποιητό ενδιαφέρον, κρύβοντας μέ δυσκολία τήν περιφρόνησή τους, όταν τούς λέει τά παράπονά του γιά όσα τού συμβαίνουν.
Σέ αντίθεση μέ τούς ευγενείς πού ασκούσαν τήν εξουσία μονολιθικά χωρίς αντίλογο, οί αστοί σήμερα μέ τό σύστημα τό κομματικό καί τών εκλογών δημιούργησαν δικλείδες ασφαλείας γιά εκτόνωση τής οργής τού λαού όταν δέν ικανοποιούνται επαρκώς οί απαιτήσεις καί οί ανάγκες του καί διόρθωσαν μέ αυτόν τόν τρόπο αυτήν τήν εκκρεμότητα.
Έτσι ό λαός είναι ευχαριστημένος. Έχει τό κόμμα του γιά νά ελπίζει, τήν θρησκεία του γιά νά πάει στόν παράδεισο, τήν ποδοσφαιρική του ομάδα γιά νά αισθάνεται νικητής έξ αντανακλάσεως όποτε αυτή κερδίζει καί σέ κάποιες χώρες επισήμως καί αλλού ανεπισήμως τό ναρκωτικό του. Τί άλλο νά ζητήσει; Εξουσία, τί νά τήν κάνει;
Στό κάτω - κάτω δέν τήν ξέρει τήν δουλειά καί είναι καί μπελάς μέ ένα σωρό σκοτούρες καί ευθύνες στό κεφάλι του.
Κώστας Σκιαδάς