Όταν αναφερόμαστε σέ ήρωες εννοούμε συνήθως αυτούς πού αγωνίσθηκαν ή καί πού θυσίασαν τήν ζωή τους γιά σκοπούς εθνικούς. Γιά τήν υπεράσπιση καί τήν τιμή τής πατρίδος, γιά τήν απελευθέρωση κατακτημένων εδαφών ή καί γιά άλλες ενέργειες πού σχετίζονται μέ τήν πατρίδα καί τά συμφέροντά της. Πάντα οί πρώτες μας σκέψεις πηγαίνουν σέ όλους εκείνους οί οποίοι αγωνίσθηκαν ανιδιοτελώς υπέρ βωμών καί εστιών. Βεβαίως σέ μία εποχή ειρηνική, όπως επί τών ημερών μας, δέν προκύπτουν πλέον ήρωες αυτής τής μορφής, αφού δέν υπάρχει ή δυνατότης γιά νά διαπρέψουν στά πεδία τών μαχών ώστε νά μνημονευθούν καί νά τιμηθούν. Υπάρχουν όμως πολλές άλλες κατηγορίες ανθρώπων πού θά μπορούσαν θαυμάσια νά χαρακτηρισθούν ήρωες, όπως είναι οί ήρωες τής καθημερινότητος. Αυτή ή μεγάλη κατηγορία τών συμπολιτών μας, οί οποίοι δίνουν ανελλιπώς τήν μάχη γιά τήν επιβίωση τής οικογένειας και γιά τήν προκοπή τών παιδιών τους.
Μπορούμε ακόμα νά δούμε καί αυτούς πού δίνουν τίς ηρωϊκές μάχες καί τούς τιτάνιους αγώνες στόν τομέα τής πολιτικής καί σέ αυτόν τού αθλητισμού. Μέσα από αυτούς τούς αγώνες διαπρέπουν καί ξεπηδούν οί ήρωες πού θά ξεχωρίσουν από τούς πολλούς καί οί οποίοι θά τύχουν τής εμπιστοσύνης καί τής εγκρίσεως τών πολιτών από τήν μία πλευρά καί θά αποκτήσουν δόξα καί αναγνωρισημότητα από τήν άλλη.
Αλλά μήπως καί οί νέοι τής εποχής μας δέν δίνουν καί αυτοί τήν μάχη γιά τήν απόκτηση εφοδίων μέσα από μία επίπονη καί πολυετή διαδικασία, αυτήν τής μορφώσεως; Καί ενώ γνωρίζουν μετά βεβαιότητος ότι πολλοί έξ αυτών δέν θά μπορέσουν νά αξιοποιήσουν τά προσόντα τους στήν αγορά εργασίας, παρά ταύτα εξακολουθούν αγόγγυστα τόν ηρωϊκό τους αγώνα μέ συμπαραστάτη μονάχα τήν ελπίδα. Χάρις δέ σέ αυτήν καί στίς ψυχικές δυνάμεις τίς οποίες διαθέτουν δέν εγκαταλείπουν τίς προσπάθειες τους. Έτσι έχουν όλο τό δικαίωμα νά απαιτήσουν καί γιά λογαριασμό τους τόν χαρακτηρισμό τού ήρωος.
Τόν ήρωα συχνά τόν γεννούν οί περιστάσεις καί κάποιες από τίς πράξεις του μπορεί νά είναι πράξεις απελπισίας, δέν παύουν όμως νά συγκινούν τό κοινό, ιδίως όταν οί πράξεις αυτές έχουν χαρακτήρα αλτρουϊστικό. Οί άνθρωποι όμως κατατάσσουν διαφορετικώς στό χρηματιστήριο τών αξιών τά τεκταινόμενα στήν κοινωνία καί κατά συνέπειαν ό καθείς αντιδρά αναλόγως τού πώς αξιολογεί τήν κάθε περίπτωση. Έτσι ενώ ένα γεγονός πού μπορεί γιά κάποιους νά ήταν μία πράξις ηρωϊκή, γιά άλλους νά μήν ήταν τίποτε άλλο παρά μία ηλιθιότης, μία αποκοτιά.
Δύσκολα όμως νά αντιληφθεί κανείς εκείνους τούς ηρωϊσμούς τούς οποίους δέν μπορεί νά εντοπίσει μέ τήν ίδια ευκολία όπως συμβαίνει μέ τούς ηρωϊσμούς τών παντός είδους πολεμικών ενεργειών. Εκεί υπάρχουν τραύματα εμφανή καί απώλειες πού εύκολα μπορούν νά καταμετρηθούν. Έπειτα πολλοί είναι οί επίδοξοι, οί έν δυνάμει ήρωες πού γνωρίζουν ότι μόνον μέσα από μία διαδικασία θάρρους καί παλληκαριάς θά γίνει κατανοητός καί αντιληπτός ό ηρωϊσμός τους, ή δέ απώλεια αίματος – συχνά όχι τού δικού τους, αλλά αυτό δέν έχει σημασία – έρχεται νά επικυρώσει τίς ενέργειες τους.
Τελικώς όλοι κρύβουν μέσα τους έναν ήρωα, πού δέν δείχνει τήν παρουσία του καί δέν εκδηλώνεται καί πού ίσως νά μήν εκδηλωθεί ποτέ, παρά μόνον εάν οί περιστάσεις είναι ευνοϊκές καί εάν παράλληλα προκύψουν καί οί συνθήκες οί οποίες θά τό επιτρέψουν. Τότε όλοι μένουν κατάπληκτοι από τίς εξελίξεις, αλλά ακόμα περισσότερο αυτός ό ίδιος ό ήρωας τού γεγονότος. Ανακαλύπτει ξαφνικά τίς δυνάμεις τίς ψυχικές τίς οποίες έκρυβε μέσα του καί πού ένα κάποιο περιστατικό επέτρεψε σέ αυτές τίς δυνάμεις νά εκδηλωθούν καί νά δραστηριοποιηθούν, καθιστώντας τον ήρωα στά μάτια τού κόσμου.
Κώστας Σκιαδάς
|