Άν θελήσει κανείς νά πληροφορηθεί γιά τήν ζωή, τίς ιδέες καί τό έργο κάποιου αγαπημένου φιλοσόφου, καλλιτέχνη, πολιτικού, κτλ, δέν έχει παρά νά προμηθευτεί από κάποιο βιβλιοπωλείο τήν βιογραφία του καί νά μάθει εκείνα τά οποία θά επιθυμούσε. Άλλος τρόπος δέν υπάρχει, όταν οί άνθρωποι αυτοί δέν βρίσκονται πλέον έν ζωή ώστε νά επιδιώξει νά τούς συναντήσει καί νά κάνει τίς ερωτήσεις τίς οποίες θά ήθελε, ή όταν είναι απρόσιτοι καί δέν έχουν διάθεση καί χρόνο ώστε νά ασχολούνται μέ τόν έναν καί τόν άλλον καί νά δίνουν αναφορά γιά τήν ζωή τους καί τίς ιδέες τους. Αυτά σχετικώς μέ τούς επωνύμους καί τούς διάσημους. Τώρα όσον αφορά τούς άλλους, τούς πολλούς, τών οποίων ή ζωή δέν είχε κάτι τό ενδιαφέρον ώστε νά γίνει ανάγνωσμα, θά περάσουν όλοι αυτοί καί θά φύγουν μέσα στήν ανωνυμία εκτός καί θελήσουν νά δημοσιοποιήσουν τά σχετικά μέ τήν ζωή τους καί τίς απόψεις τους, αποκτώντας μία ηλεκτρονική σελίδα. Μέ τόν τρόπο αυτόν δίνουν τήν δυνατότητα καί σέ άλλους νά τούς γνωρίσουν καί νά τοποθετηθούν καί αυτοί μέ τήν σειρά τους επί τών διαφόρων ζητημάτων.
Διαβάζει κανείς γιά νά μάθει σχετικά μέ τούς γύρω του καί τίς απόψεις των. Γιά νά γνωρίσει ακόμα εάν οί ιδέες του ταυτίζονται μέ αυτές τών υπολοίπων καί αναμφίβολα νοιώθει μεγάλη ικανοποίηση οσάκις συμβαίνει αυτό. Καταλήγουμε. Διαβάζει κανείς γιά νά μάθει σχετικά μέ τούς άλλους καί γράφει γιά νά μάθουν οί άλλοι γι'αυτόν. Λόγοι κοινωνικοί είναι αυτοί πού υποχρεώνουν τόν άνθρωπο νά γνωρίζει πώς σκέφτεται καί πώς συμπεριφέρεται ή κοινωνία τής οποίας είναι καί αυτός μέλος καί αυτό επιδιώκει έν μέρει μέ τό διάβασμα.
Αυτά όσον αφορά βιογραφίες καί ιστορικά αναγνώσματα από τά οποία έχει κανείς πολλά νά αποκομίσει βελτιώνοντας τίς γνώσεις του επάνω στήν ιστορία καί αξιοποιώντας τόν χρόνο του κατά τρόπο θετικό. Δέν θά μπορούσαμε όμως νά πούμε ότι αξιοποιεί κανείς τόν χρόνο του, ό οποίος χρόνος στίς ημέρες μας είναι υπερπολύτιμος, όταν θελήσει νά τόν σπαταλήσει μαζί μέ αρκετή ποσότητα φαιάς ουσίας προκειμένου νά διαβάσει μοντέρνα ποίηση επί παραδείγματι. Ό αναγνώστης δέν έχει μαντικές ικανότητες ούτε τήν επιφοίτηση γιά νά καταλάβει τί κρύβουν πίσω τους - εάν πράγματι κρύβουν κάτι - οί ασύνδετες λέξεις καί οί χωρίς έννοια φράσεις.
Ακόμα ποιός έχει τήν διάθεση καί τήν υπομονή νά παρακολουθήσει τό οδοιπορικό τού πρωταγωνιστού καί τών άλλων προσώπων ενός μυθιστορήματος όταν σπαταλώνται οί σελίδες στήν περιγραφή ασήμαντων λεπτομερειών καθώς καί όλων τών μετακινήσεων καί τών δρομολογίων τών ηρώων τής υποθέσεως; Ό αναγνώστης θέλει μέσα από τόν χρόνο πού θά αφιερώσει νά αποζημιωθεί γι'αυτήν του τήν ενέργεια. Συχνά όμως θά βρεθεί στήν ανάγκη νά αναθεματίσει τήν ατυχή του έμπνευση νά απασχοληθεί μέ παρόμοια αναγνώσματα.
Κάτι επίσης ενοχλητικό, θά έλεγα μάλιστα προσβλητικό γιά τόν αναγνώστη, είναι ή ελευθεροστομία ορισμένων έκ τών μοντέρνων συγγραφέων ή οποία δεικνύει μία ασέβεια γιά εκείνον ό οποίος θά θελήσει νά γνωρίσει τό καινούργιο καί πού ίσως νά είχε τό θάρρος νά υπομείνει τό μαρτύριο τής αναγνώσεως μέχρι τέλους. Ή έλλειψις σεβασμού στό πρόσωπο τού αναγνώστη δέν προάγει βεβαίως τήν τέχνη καί οφείλεται ασφαλώς στήν απουσία στοιχειώδους αγωγής.
Κώστας Σκιαδάς
|