Υπήρξαν εξουσίες σέ εποχές κατά τό παρελθόν, όπου ή τέχνη τίς εξουσίες αυτές τίς υπηρέτησε πιστά. Εποχές κατά τίς οποίες ή τέχνη τών πάσης φύσεως μορφών λειτούργησε γιά λογαριασμό τού συστήματος χωρίς δυνατότητα επιλογής γιά τούς καλλιτέχνες οί οποίοι στρατεύτηκαν ή αυτοστρατεύτηκαν προκειμένου νά υπηρετήσουν συνειδητά ή απλώς καί μόνον γιά λόγους επιβιώσεως.
Ή τάσις αυτή τών εξουσιών ουδέποτε εξέλειπε. Εμφανίζεται δέ καί γίνεται άμεσα αντιληπτή οσάκις ή τέχνη μέ τίς όποιες μορφές της υποχρεώνεται έκ τών πραγμάτων καί βρίσκεται στήν ανάγκη τής χρηματοδοτήσεως καί τών όποιων επιδοτήσεων.
Ή στρατευμένη τέχνη εμποδίζει τόν καλλιτέχνη νά λειτουργήσει εκτός πλαισίων καί τόν εξαναγκάζει κατεβάζοντας τό επίπεδο νά προσαρμόσει τήν τέχνη του στίς απαιτήσεις τών εξουσιών, στήν επιθυμία τους νά κατευθύνουν τούς πολλούς, οί οποίοι εύκολα ικανοποιούνται μέ οτιδήποτε χυδαίο, τίς βωμολοχίες, τό φθηνό λεξιλόγιο, ιδιαιτέρως δέ στό είδος τής τέχνης πού σχετίζεται μέ αυτό τού ηθοποιού, τό θεατρικό είδος.
Καί άς μιλήσουμε γιά τό είδος αυτό.
Έν πρώτοις, είναι ή τέχνη τού ηθοποιού επάγγελμα ή μήπως πρέπει νά χρησιμοποιηθεί ό χαρακτηρισμός πού έχει γίνει πλέον τού συρμού, δηλαδή λειτούργημα; Χαρακτηρισμός ό οποίος χρησιμοποιείται κατά κόρον κυρίως από όλους όσους τό επάγγελμά τους τούς δίνει τήν δυνατότητα νά επικοινωνούν μέ μεγάλο αριθμό πολιτών.
Ό ηθοποιός δέν ασκεί απλώς ένα επάγγελμα, κάνει κάτι περισσότερο, κάνει τέχνη. Παράγει τέχνη τήν οποία δημιουργεί έκ τού μηδενός. Μεταμορφώνεται καί μεταλλάσσεται αενάως πλάθοντας τήν ψυχή καί τό πνεύμα του. Τά συναισθήματα γίνονται λόγος καί κίνηση, κατορθώνοντας τήν μετάδοση έπ' ωφελεία τού λήπτη, έτσι δικαιούται νά χαρακτηρισθεί ή τέχνη τού ηθοποιού καί ώς λειτούργημα.
Ό ηθοποιός χρειάζεται ελευθερία γιά νά παράξει, οικονομική αυτοτέλεια γιά νά μπορέσει νά δημιουργήσει καί ακόμα τεράστιες ψυχικές δυνάμεις γιά νά ξεπεράσει, τήν κακόβουλη πολλές φορές κριτική, αλλά καί τήν κούραση πού επιφέρει ή επανάληψις τών ιδίων γιά μεγάλο χρονικό διάστημα.
Ή σχέσις ηθοποιού καί θεατού είναι άμεση, ό δέ θεατής θά εισπράξει μέσα από τόν προβληματισμό, θά αφομοιώσει τά διδάγματα ηθικά καί κοινωνικά καί θά μείνει ικανοποιημένος. Σέ διαφορετική περίπτωση ή θέσις του δέν βρίσκεται εκεί καί επέλεξε λάθος χώρο.
Από τήν άλλη πλευρά τά ενδιαφέροντα, τά γούστα καί οί επιθυμίες τών θεατών ουδόλως πρέπει νά απασχολούν τόν ηθοποιό. Ένας ηθοποιός ό οποίος αγαπά τήν τέχνη του, ενδιαφέρεται γιά τήν φήμη καί τήν υστεροφημία του καί επιθυμεί αναβάθμιση τού πολιτισμικού επιπέδου τού δικού του καί αυτών στούς οποίους απευθύνεται, υποχρεούται νά έχει σάν πρώτιστο καθήκον τήν βελτίωση τής τέχνης όσο τό δυνατόν περισσότερο μέσα από τήν διαρκή προσπάθεια, παρατήρηση, επανάληψη, μελέτη τών καταξιωμένων τού είδους, γιατί στόχος καί επιδίωξις του πρέπει νά είναι εκτός τών άλλων αυτός ό ίδιος ό εαυτός του, ικανοποιώντας τήν επιθυμία του γιά αναγνώριση τής τέχνης του από εκείνους πού κατέχουν καί γνωρίζουν καλλίτερα από οποιονδήποτε άλλον τά τού θεάτρου. Τούς συναδέλφους του. Τότε μόνον θά έχει επιτελέσει τόν προορισμόν τού καλλιτέχνη πού δέν πρέπει νά είναι άλλος από αυτόν τού αγώνος επάνω στήν αρχή, ή τέχνη γιά τήν τέχνη.
Κώστας Σκιαδάς